सामाजिक द्वन्द्वको प्रभाव र द्वन्द्व व्यवस्थापनका उपायहरु

नायब शुब्बा

सामाजिक द्वन्द्वको प्रभाव

समाजिक द्वन्द्वले समाजमा सकारात्मक र नकारात्मक दुवै प्रभाव पार्दछ । यसको प्रभाव निम्न हुन्छ :

सकारात्मक प्रभाव

– सामाजिक रुपान्तरण गर्न मद्दत पुग्ने

– सामाजिक चेता अभिबृद्धि हुने

– सामाजिक न्यायको प्रवर्द्धन हुने

– सामाजिक एकता‚ सद्भाव बढ्ने‚

नकारात्मक प्रभाव

– सामाजमा शान्ति व्यवस्थामा खलल पुग्ने

– चोरी‚ हत्या‚ अपहरणका घटना बढ्न जाने

– सामाजिक मूल्य मान्यता ह्रास आउने

– समाजमा कुसंस्कारको जन्म हुने‚

द्वन्द्व व्यवस्थापनका उपायहरु

सामाजिक द्वन्द्व समाधान गर्न सर्वप्रथम द्वन्द्वको पहिचान गरी सो अनुरुपका उपाय अवलम्वन गर्नुपर्दछ । समाजमा एकले अर्कोलाई सम्मान गर्नु पर्दछ‚ विश्वास गर्नु पर्दछ । यसैबाट द्वन्द्वको समाधान हुन्छ । अरु उपायहरु निम्न छन् :

– चेतनामुलक कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्ने

– सहमित र सहकार्यको बाटो अवलम्बन गर्ने

– नीति‚ योजना एवं कार्यक्रम तर्जुमा र कार्यान्वयनमा सरोकारवालाको सक्रिय सहभागिता गराउने

– उपलब्ध साधन स्रोतको न्यायोचित वितरण गर्ने

– रोजगारीका कार्यक्रम सृजना गर्ने

– वर्गीय‚ जातिय एवं लैङ्गि शोषणको अन्त्य गर्ने

– सामाजिन विभेद एवं असमानता हटाउने‚

सामाजिक द्वन्द्व समाजको रोग मात्र होइन‚ यो समाज परिवर्तनको आधार पनि हो । त्यसैले समाजिक द्वन्द्वलाई विनासले होइन‚ सृजनाले अन्त्य गरिनु पर्दछ । यसका लागि माथि उल्लेख गरिएका उपाउ अवलम्वन गरी सामाजिक द्वन्द्वको व्यवस्थापन गर्नु पर्दछ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *