sambidhan nepal

नेपालको संविधान भाग–११ न्यायपालिका सम्बन्धि व्यवस्था

नेपालको संविधान भाग–११ न्यायपालिका १२६. न्याय सम्बन्धी अधिकार अदालतबाट प्रयोग हुनेः (१) नेपालको न्याय सम्बन्धी अधिकार यो संविधान, अन्य कानून र न्यायका मान्य सिद्धान्त बमोजिम अदालत तथा न्यायिक निकायबाट प्रयोग गरिनेछ । (२) मुद्दा मामिलाको रोहमा अदालतले दिएको आदेश वा निर्णयको सबैले पालन गर्नु पर्नेछ । १२७. अदालतहरूः (१) नेपालमा देहाय बमोजिमका अदालतहरू रहनेछन्ः– (क) […]

Continue Reading

नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८परिच्छेद ३ समितिको गठन तथा काम, कर्तव्य र अधिकार सम्बन्धि व्यवस्था

नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८परिच्छेद ३ समितिको गठन तथा काम, कर्तव्य र अधिकार १४. सञ्चालक समितिको गठनः बैंकमा देहायका सदस्य भएको एउटा सञ्चालक समिति हुनेछः– (क) गभर्नर –अध्यक्ष (ख) सचिव, अर्थ मन्त्रालय –सदस्य (ग) दुईजना डेपुटी गभर्नर –सदस्य (घ) आर्थिक, मौद्रिक, बैड्ढिड्ड, वित्तीय, तथा बाणिज्य कानूनको क्षेत्रका लब्ध प्रतिष्ठित व्यक्तिहरुमध्येबाट नेपाल सरकारले नियुक्त गरेका तीनजना […]

Continue Reading

नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ परिच्छेद २ स्थापना, उद्देश्य तथा काम, कर्तव्य र अधिकार सम्बन्धि व्यवस्था

नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ परिच्छेद २ स्थापना, उद्देश्य तथा काम, कर्तव्य र अधिकार ३. बैंकको स्थापनाः (१) केन्द्रीय बैंकको कार्य गर्न नेपाल राष्ट्र बैंक नामको एउटा केन्द्रीय बैंक स्थापना हुनेछ । (२) नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०१२ अन्तर्गत स्थापना भएको नेपाल राष्ट्र बैंक यसै ऐन अन्तर्गत स्थापना भएको मानिनेछ । (३) बैंक अविच्छिन्न उत्तराधिकारवाला […]

Continue Reading

नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को परिच्छेद – १ प्रारम्भिक रहेका शब्दहरुको व्याख्या

नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ परिच्छेद – १ प्रारम्भिक १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भः (१) यस ऐनको नाम “नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८” रहेको छ । (२)यो ऐन तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषाः विषय वा प्रसंगले अर्को अर्थ नलागेमा यस ऐनमा,– (क) “बैंक” भन्नाले दफा ३ बमोजिम स्थापना भएको नेपाल राष्ट्र बैंक सम्झनु पर्छ […]

Continue Reading
sambidhan nepal

नेपालको संविधान भाग–१० संघीय आर्थिक कार्यप्रणाली सम्बन्धि व्यवस्था

नेपालको संविधान भाग–१० संघीय आर्थिक कार्यप्रणाली ११५. कर लगाउन वा ऋण लिन नपाइनेः (१) कानून बमोजिम बाहेक कुनै कर लगाइने र उठाइने छैन । (२) संघीय कानून बमोजिम बाहेक नेपाल सरकारले कुनै ऋण लिने र जमानत दिने छैन । ११६. संघीय सञ्चित कोषः गुठी रकम बाहेक नेपाल सरकारलाई प्राप्त हुने सबै प्रकारका राजस्व, राजस्वको धितोमा […]

Continue Reading
sambidhan nepal

नेपालको संविधान भाग–९ संघीय व्यवस्थापन कार्यविधि सम्बन्धि व्यवस्था

नेपालको संविधान भाग–९ संघीय व्यवस्थापन कार्यविधि १०९. संघीय संसदको व्यवस्थापिकीय अधिकारः संघीय संसदको व्यवस्थापिकीय अधिकार अनुसूची–५, अनुसूची–७ र अनुसूची–९ बमोजिमको सूचीमा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ । ११०. विधेयक प्रस्तुत गर्ने विधिः (१) यस संविधानको अधीनमा रही संघीय संसदको कुनै पनि सदनमा विधेयक प्रस्तुत गर्न सकिनेछ । तर अर्थ विधेयक प्रतिनिधि सभामा मात्र प्रस्तुत गरिनेछ । […]

Continue Reading
sambidhan nepal

नेपालको संविधान भाग–८ संघीय व्यवस्थापिका सम्बन्धि व्यवस्था

नेपालको संविधान भाग–८ संघीय व्यवस्थापिका ८३. संघीय व्यवस्थापिकाः प्रतिनिधि सभा र राष्ट्रिय सभा नामका दुई सदन सहितको एक संघीय व्यवस्थापिका हुनेछ जसलाई संघीय संसद भनिनेछ । ८४. प्रतिनिधि सभाको गठनः (१) प्रतिनिधि सभामा देहाय बमोजिमका दुई सय पचहत्तर सदस्य रहनेछन्ः– (क) नेपाललाई जनसंख्या र भौगोलिक अनुकुलता तथा विशिष्टताका आधारमा एक सय पैंसठ्ठी निर्वाचन क्षेत्र कायम […]

Continue Reading
sambidhan nepal

नेपालको संविधान भाग–७ मा संघीय कार्यपालिका सम्बन्धि रहेको व्यवस्था कस्तो छ ?

नेपालको संविधान भाग–७ संघीय कार्यपालिका ७४. शासकीय स्वरूपः नेपालको शासकीय स्वरूप बहुलवादमा आधारित बहुदलीय प्रतिस्पर्धात्मक संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक संसदीय शासन प्रणाली हुनेछ । ७५. कार्यकारिणी अधिकारः (१) नेपालको कार्यकारिणी अधिकार यो संविधान र कानून बमोजिम मन्त्रिपरिषदमा निहित हुनेछ । (२) यो संविधान र कानूनको अधीनमा रही नेपालको शासन व्यवस्थाको सामान्य निर्देशन, नियन्त्रण र सञ्चालन गर्ने […]

Continue Reading
sambidhan nepal

नेपालको संविधानमा भएको राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति सम्बन्धि व्यवस्था भाग–६

नेपालको संविधान भाग–६ राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति ६१. राष्ट्रपतिः (१) नेपालमा एक राष्ट्रपति रहनेछ । (२) राष्ट्रपति नेपालको राष्ट्राध्यक्ष हुनेछ । निजले यस संविधान र संघीय कानून बमोजिम आफ्नो कार्य सम्पादन गर्नेछ । (३) राष्ट्रपतिले नेपालको राष्ट्रिय एकताको प्रवर्धन गर्नेछ । (४) संविधानको पालन र संरक्षण गर्नु राष्ट्रपतिको प्रमुख कर्तव्य हुनेछ । ६२. राष्ट्रपतिको निर्वाचनः (१) […]

Continue Reading
sambidhan nepal

नेपालको संविधान भाग–५ राज्यको संरचना र राज्यशक्तिको बाँडफाँड सम्बन्धि व्यवस्था

नेपालको संविधान भाग–५ राज्यको संरचना र राज्यशक्तिको बाँडफाँड ५६. राज्यको संरचनाः (१) संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको मूल संरचना संघ, प्रदेश र स्थानीय तह गरी तीन तहको हुनेछ । (२) नेपालको राज्यशक्तिको प्रयोग संघ, प्रदेश र स्थानीय तहले यस संविधान तथा कानून बमोजिम गर्ने छन् । (३) यो संविधान प्रारम्भ हुँदाका बखत नेपालमा कायम रहेका अनुसूची–४ […]

Continue Reading